Xưng hô trong tình yêu 0 (0)

Dự án nghiên cứu đầu tiên của mình là vào năm lớp 11, lúc đó nghỉ hè không biết làm gì + đang mê điếu đổ một bạn ?. Nhưng đó chỉ là chất xúc tác thôi, chứ câu hỏi nghiên cứu thì đã có từ khá lâu, chắc là từ cấp 2. Câu hỏi đó là:

Tại sao khi yêu, con trai cứ được gọi là “anh” chứ không phải là “em” , và con gái thì cứ được gọi là “em” chứ không phải là “chị”?

Với mình việc gọi con trai là “anh” con gái là “em” nó rất là kỳ cục ?. Thật sự không hiểu nổi tại sao lại có đứa muốn tụt xuống làm “em” để bị thằng “anh” sai vặt. Với mình, việc cho con gái lên làm “chị” cũng vui không kém.

Tóm tắt bài viết:

  • Cách xưng hô “anh – em” thể hiện chênh lệch tuổi tác ở đa số cặp đôi
  • Cách xưng hô “anh – em” thể hiện sự thống trị trong mối quan hệ, chứ không chỉ là giới tính
  • Cách xưng hô “anh – em” thể hiện đặc trưng sử dụng danh từ thân tộc để thể hiện sự thân mật trong tiếng Việt
  • Cách xưng hô sẽ thay đổi tùy vào hoàn cảnh và thái độ của người trong cuộc
  • Cách xưng hô không thay đổi ở các cặp đồng tính ← cái này thể hiện rõ ý thống trị

Framework được sử dụng là tâm lý học tiến hóa và ngôn ngữ học xã hội. Lúc đó thì chưa biết đến Foucault :)) Bạn nào đã quen việc nghiên cứu rồi thì đừng có chê ngây ngô nha 😀

Tài liệu tham khảo:

  • Jan Erik Kristiansen; Age differences at marriage: The times they are achanging?
  • Nguyễn Thị Ly Kha; “Từ xưng hô” thuộc hệ thống nào?
  • Tôi không kì thị người đồng tính – Vietnamese Gay and Lesbian Community; Bàn về “vai vế”, http://www.facebook.com/group.php?gid=48198014117&ref=search#/topic.php?uid=48198014117&topic=11247
  • Phan Hồng Liên; Thảo luận thêm về “nghi thức lời nói” trong văn hoá giao tiếp
  • Nguyễn Văn Khang; Xã hội học ngôn ngữ về giới: Sự kì thị và sự chống kì thị đối với nữ giới trong sử dụng ngôn ngữ
  • Hàn Giản Đường; Chữ Hán Trung Quốc

Duy vật lý dưới góc nhìn của vật lý và tâm lý học nhận thức 0 (0)

Trước hết, tôi muốn nói đây hoàn toàn là quan điểm của tôi, cùng với các kiến thức được góp nhặt mỗi nơi một chỗ. Tất cả những gì tôi có thể mạnh mồm nói là tôi biết một chút về vật lý và tâm lý học nhận thức. Các kiến thức về các lĩnh vực khác của tôi có thể xem là vô giá trị.

Thế giới tự nhiên trong con mắt vật lý

Trước hết, tôi muốn có một sự soi xét với các sách vật lý viết cho độc giả phổ thông. Tôi không phủ nhận kiến thức chúng trình bày là chính xác, và đã miêu tả được vẻ đẹp của vật lý. Nhưng chúng vô tình khiến cho những ai khi nói đến vật lý sẽ nhớ đến các khái niệm như “thuyết tương đối”, “lực hấp dẫn”, “không thời gian”, “hố đen”, “cơ học lượng tử”, “nguyên lý bất định”, “hiệu ứng cánh bướm”, v.v. Chúng vốn là các thành tựu của thế kỷ 20, nhưng khi quá tập trung vào những chủ đề này, thì những gì cốt lõi của vật lý đã bị bỏ quên. Bản thân tôi cũng nghĩ nhiều nhà vật lý cũng không để ý đến điều này. Theo tôi nghĩ, nếu phải miêu tả thế giới vật lý trong hai từ, thì đó sẽ là sự đối xứng dao động tuần hoàn. Còn nếu phải miêu tả thế giới vật lý trong một bài viết ngắn, thì tôi xin đề xuất bài này.

Dưới nhãn quan vật lý, thế giới là sự kết hợp của các dao động tuần hoàn. Những thứ tạo nên dao động đó được gọi là dao động tử. Tôi hiện đang không biết làm sao để miêu tả dao động tử cho một người chưa từng học vật lý hiểu chỉ trong một vài đoạn ngắn, nhưng với những người làm về âm thanh, âm nhạc thì họ sẽ quen thuộc hơn.

Như bạn xem trong clip, cái ta gọi là “bài hát” thực chất là sự kết hợp giữ vô vàn các sóng thành phần, và mỗi sóng được gọi là một dao động tử. Cái bàn cái ghế ta ngồi cũng là một sự kết hợp như thế. Nói như Sidney Coleman, nhà vật lý lý thuyết được xem là “nhà vật lý của các nhà vật lý”, thì “Một nhà vật lý lý thuyết trẻ xây dựng sự nghiệp của mình bằng việc làm việc với dao động tử điều hòa ở các cấp độ càng ngày càng trừu tượng hơn.” (“The career of a young theoretical physicist consists of treating the harmonic oscillator in ever-increasing levels of abstraction.”).

Các kích thích sinh lý và tâm lý

Tạm gác lại chủ đề vật lý, ta hãy sang lĩnh vực tâm lý học nhận thức. Hành vi của sinh vật chịu tác động bởi các kích thích từ môi trường, và người ta chia kích thích ra thành hai loại:

  • Kích thích sinh lý (physiological stimulation): là các kích thích năng lượng ở thế giới bên ngoài truyền vào các thụ thể (giác quan) và truyền đến não qua dây thần kinh. Ví dụ như da bạn thấy được sự chênh lệch nhiệt độ giữa cơ thể và miếng thép, thì nó sẽ gửi một tín hiệu thần kinh lên não bảo rằng nó “nóng” hoặc “lạnh”. Không khó để thấy rằng kích thích sinh lý hoàn toàn có thể được giải thích bằng vật lý.
  • Kích thích tâm lý (psychological stimulation): là các quá trình nhận thức như tri nhận, lý luận, cảm xúc, trải nghiệm, ghi nhớ. Ví dụ, mặt người yêu bạn sẽ sinh ra các cảm xúc vui, buồn, giận, ghét ở bạn. Hình ảnh “1+1” sẽ kích thích bạn nghĩ về số “2”. Tôi nghĩ rất có thể cái gọi là “tinh thần” cũng là một cách gọi khác của các kích thích tâm lý.

Duy vật lý dưới góc nhìn của vật lý và tâm lý học nhận thức

Vấn đề là, có vẻ như hiện nay người ta chưa tìm được một sự định nghĩa để phân biệt rõ ràng giữa kích thích sinh lý và kích thích tâm lý. Ví dụ, khi một một con rắn từ trên trời rơi xuống đầu bạn và làm bạn giật bắn người, thì sự hoảng sợ đó là kết quả của kích thích sinh lý hay kích thích tâm lý? Hoặc khi bộ phận sinh dục được tác động (ve vuốt, ấn, nắn, v.v.), thì sự cực khoái là kết quả của kích thích sinh lý hay kích thích tâm lý? Có vẻ như các kích thích tâm lý không thể nào có nếu không có các kích thích sinh lý, và cứ hễ có kích thích sinh lý thì nhất định sẽ có kích thích tâm lý. Vy thay vì c tìm đnh nghĩa đ phân bit chúng ra, có th nhng ngưi theo vt lý lun đt ra mt gi thiết rng chúng là mt. Nhưng nếu xem chúng là một, thì cũng có nghĩa là các kích thích tâm lý cũng phải giải thích được bằng vật lý, mà cụ thể hơn, là bằng các dđt.

Ta hãy làm rõ ý này hơn bằng việc khảo sát xem tới mức nào thì nói một quá trình của “tinh thần” là “chỉ có các kích thích sinh lý” bắt đầu trở nên không thoải mái. Đầu tiên là hình thái sống đơn giản nhất: các sinh vật đơn bào. Có lẽ ai cũng sẽ đồng ý rằng chúng thì không có “ý thức”, “tinh thần”, hay “kích thích tâm lý” nào cả. Bạn sẽ thoải mái khi nói là chúng chỉ là tổ hợp các kích thích sinh lý, vốn được tạo thành từ các dđt. Nhưng khác biệt với các thực thể khác, các tổ hợp dđt này có khả năng tự sao chép chính mình.

Khi chúng phát triển phức tạp hơn, từ đơn bào thành đa bào, và từ đa bào thành một sinh vật đa cơ quan, với mỗi cơ quan có một chức năng của riêng nó (bắt mồi, tiêu hóa, di chuyển), thì ta vẫn hoàn toàn thoải mái khi nói các phản xạ của chúng là các kích thích sinh lý, vốn là cách để tổ hợp các dđt. Miễn là nó đừng có lên kế hoch bắt mồi, thì ta hoàn toàn thoải mái.

Chỉ đến khi nó có khả năng lên kế hoạch bắt mồi thì ta mới cảm thấy có cái gì đó sai sai khi nói nó “chỉ toàn kích thích sinh lý”, vì việc lên kế hoạch đòi hỏi các quá trình nhận thức như ghi nhớ, chú ý, giải quyết vấn đề, v.v. Nhưng nếu nhìn vào thật kỹ cái kế hoạch bắt mồi của nó, thì mục đích của nó cũng vẫn chỉ là làm sao để các dđt trong sinh vật được cộng hưởng nhiều nhất. Vậy tôi nghĩ, cái gọi là “tinh thần” cũng chỉ là một cách sắp xếp của các dđt mà thôi, sao cho chúng có khả năng tự sao chép chính mình được nhiều nhất.

Tôi cho rằng, để có thể nói được gì về dự án duy vật lý, thì không thể không tìm hiểu hai lĩnh vực này. Còn không thì sẽ mãi loanh quanh.

Tài liệu tham khảo:

Các nhóm Facebook hay 5 (4)

Trong quá trình làm dự án Quảcầu.com, mình có sưu tầm được một số nhóm Facebook, xin chia sẻ cho các bạn. Tiêu chí lựa chọn vào danh sách này là các nhóm có nội dung tốt, không có quảng cáo, thành viên có hiểu biết sâu, và các bài đăng có nhiều thông tin hữu ích cho người mới vào. Nhiều nhóm ở đây do một cá nhân hoặc đơn vị có uy tín trong ngành xây dựng, dẫn dắt, nhưng nó vẫn là một sân chơi chung cho tất cả mọi người, tránh tình trạng tìm mỏi mắt mà chỉ thấy group bán hàng

Sự phân loại này là tạm thời. Nếu ai thấy gì cần bổ sung xin đóng góp.

Danh mục

  • Học thuật
    • Triết học
    • Xã hội nhân văn
    • Lịch sử, văn hóa
    • Các chuyên ngành khác
  • Nghệ thuật, văn hóa
  • Tâm lý học
  • Phật giáo
  • Công tác xã hội, doanh nghiệp xã hội
  • Sống xanh, nông nghiệp tự nhiên
  • Dịch, ngôn ngữ, học tiếng Anh
  • Tình nguyện, phi lợi nhuận
  • Cộng đồng người Việt của các cộng đồng khác
  • Phim ảnh, biên kịch
  • Đọc sách, viết lách
    • Có thể loại cụ thể
    • Thiên về sách lãnh đạo, làm giàu, trích dẫn, làm người, hạnh phúc, lãng mạn
    • Nỗi buồn, nỗi nhớ, tản mạn, thính ngọt, cảm xúc ngắn hạn
      • Các group viết lách
      • Chụp hình
  • Sách thiếu nhi, đồ chơi giáo dục
  • Thời trang
  • Khởi nghiệp, marketing 
  • Không biết để vào đâu
  • Danh mục các danh mục khác

Các danh mục khác

Group Lớn FB Cho Người XNK – David Hoang

Các phần mềm hữu ích 0 (0)

Đây là danh sách những phần mềm mà tôi không thể sống thiếu được. Chúng là mạng sống là danh dự là niềm kiêu hãnh là tình yêu là nỗi nhớ là hòa bình là chiến tranh là nụ cười là nước mắt của tôi. Đa số thì đều có trên Mac, nhưng có một số phần mềm chỉ chạy trên Windows được thôi. Nếu phải lựa ra duy nhất một phần mềm để giới thiệu, tôi đề cử OneNote

Bạn có thể dùng PhraseExpress để thay cho AutoHotkey và CopyQ, nếu bạn chỉ muốn học một chương trình thôi. Nhưng chắc chắn không thể nào mạnh như cả hai được. Ưu điểm là nó có thể đồng bộ trên Android được.

Mẹo: Tôi dùng Nativefier để biến Google Keep và Gmail thành các chương trình riêng trên máy, rồi sau đó dùng AutoHotKey để gọi chúng lên

Firefox

Tôi thích dùng Firefox hơn Chrome vì nó có 2 ưu điểm:

  • App Android của nó có hỗ trợ addon
  • Có thể gửi tab từ máy tính sang điện thoại và ngược lại (không phải là đồng bộ lịch sử duyệt web, mà là gửi một tab cụ thể do mình chọn)

Đây là các addon tôi xài:

AutoHotKey

Userscripts

Cool projects & movements

Android

  • Drupe: caller
  • SwiftKey Keyboard: swipe keyboard with clipboard manager
  • MessagEase: swipe keyboard which is truly designed for touchscreen
  • Tasker: automate tasks. I have
  • Sleep as Android: alarm clock and sleep cycle tracker that wakes you gently in the optimal moment for pleasant mornings
  • Night Owl: screen dimmer at night. There are many apps like this, but it seems that only this one has widget
  • ManicTime: sync with ManicTime on Windows
  • App Usage: app/device usage management, with heatmap
  • Messenger Lite: make Facebook distraction-free
  • Xposed edge: Clipboard manager, floating widget

Các bài viết khác trong blog

Đây là một số bài viết để đạt được những mục tiêu đó:

Bộ thẻ học từ vựng tiếng Anh nâng cao (GRE Anki) 0 (0)

Cái này mình làm từ năm 2015, chạy trên phần mềm Anki. Mình có giấu phần nghĩa tiếng Việt ở dưới, các bạn muốn hiển thị thì rê chuột hoặc bấm vào khoảng trắng dưới cùng (nếu học qua điện thoại). Làm vậy thì các bạn quốc tế sẽ không phải đọc phần tiếng Việt.

Anki là gì? GRE là gì?

Thuật toán của nó sẽ đoán lúc nào bạn sắp quên thì sẽ nhắc nhớ lại. Việc bạn cần làm chỉ là đánh giá khả năng nhớ lại của mình

Hay những từ academic . Dù không thi thì cũng sẽ nâng cao vốn từ vựng của các bạn

Ở Việt Nam cũng đã dịch cuốn của Gabriel,

Tại sao tôi phải học từ vựng nâng cao khi tôi không cần chúng?

Mình viết bài chi tiết ở đây, bạn đọc xem: “The best way to learn vocabulary is from context.” Why is that sometime not true?

The motivation behind this deck • • Making concrete analogies and big pictures

Nghiên cứu khoa học phong cách truyện tranh 0 (0)

Giới thiệu với các bạn poster cho khóa luận tốt nghiệp ngày xưa mình làm. Mình bắt đầu có ý tưởng này sau khi đọc xong bài này trên một blog chuyên đi phê bình poster khoa học, Better Posters. Với lại hồi đó trong SG có dự án Toa Tàu của anh Đỗ Hữu Chí cũng chuyên vẽ truyện tranh, mình cũng có đăng ký một khóa.

Đây là nghiên cứu về sự đột biến của một protein trong virus HIV. Chắc mọi người biết mấy con HIV thoát khỏi sự tấn công của bạch cầu vì nó có khả năng đột biến để cơ thể không phát hiện ra. Nhưng sự đột biến đó cũng có thể đem lại sự bất ổn cho nó, khiến nó dễ bị vỡ. Nghiên cứu này khảo sát xem đột biến nào gây bất lợi nhất cho nó để bào chế thuốc tấn công vào điểm yếu đó.

Machine generated alternative text:
CompaTe the elecfTosfasfic ener•gy between the 
mutants of HIV-I pr•ofease when binding fo lopinavir 
I-g Minh Nhöf, Chuong Nguyen 
University of Science, Vietnam National University ACMC 
In order to mature, HIV needs a 
protease to cut its polypeptides. 
Because of this fragile 
role, it is a prime target 
for drug therapy. 
Electrostatic is the main force to bind 
the drug to the protease. 
binding 
complex 
protease 
ligand 
To resist, this protease mutates to many mutants so that the drug can't bind effectively (drug in used is 
lopinavir). The question is: Which mutant? 
The Poisson - Boltzmann equation is used to calculate the 
electrostatic energy of the molcule in solution. 
Image: Electrostatic energy distribution of the wildtype 
protease (PPB: IMLJI) in water. Unit: kT/e. 
The cavity inside the protease is the place in which the 
polypeptide (or ligand) is cut. This is also where the drug (or 
inhibitor) comes to attack. Note that it is negative because this 
protease is an aspartyl protease. 
-5.zza 
The higher the binding energy is, the better the mutant resists. 
Binding energy to lopinavir of some mutants of protease 
5.azz 
366.04 
2QHC 
Unit: kJ/mol 
2Q5K 
322.68 
IMIJI 
zqz.lq 
2Z54 
2'71.03 
2045 
zqo.04 
2RKF 
281.04 
2RKG 
IRV7 
Lopinavir seems to be more effective on these mutants: 2Z54, 2045, 2RKG and 2RKF, less on 2QHC and 
2Q5K. We need to look deeper on IRV7. There is something unusual with it. 
Where next? Check again IRV7, consider more input parameters, find a connection between this result with 
experiment. 
Full work is 
available online 
lyminhnhat.com

Một số poster khoa học phong cách truyện tranh khác:

Dù sao thì cái tính truyện tranh ở đây cũng chỉ mang yếu tố mới lạ là cùng, chứ chắc chưa thể làm thỏa mãn các họa sĩ truyện tranh thực thụ được. Nó đã có các yếu tố cơ bản của truyện tranh như dẫn truyện, chia khung, nhưng nội dung bên trong thì vẫn chỉ có những ai trong ngành mới hiểu. Nếu ai muốn xem cách một chủ đề phức tạp được truyện tranh hóa sao cho dễ hiểu với mọi người thì phải xem bộ truyện The Google Chrome Comic của họa sĩ Scott McCloud. Nhưng dù sao mình cũng hy vọng việc nhân hóa con protein của HIV cũng làm người ngoài ngành hiểu được hai khung đầu trước khi đuối.

Toàn văn khóa luận

Tóm tắt: Tương tác tĩnh điện đóng vai trò quan trọng trong sự liên kết giữa protease của HIV-1 và phối tử. Hiểu biết về vấn đề này sẽ có nhiều ứng dụng trong việc tìm thuốc điều trị HIV/AIDS. Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng phương pháp Poisson -Boltzmann để tìm năng lượng liên kết tĩnh điện. Kết quả cho thấy thuốc liên kết chặt hơn với các thể đột biến 2Z54, 2O4S, 2RKF và 2RKG và yếu hơn với 2QHC và 2Q5K. Bên cạnh đó, 2RFG và 2RKF có phân bố tĩnh điện âm hơn trên bề mặt trong khi những thể đột biến còn lại là dương. Kết quả này sẽ hỗ trợ cho tính toán động học phân tử để có thể đánh giá chính xác hơn liên kết giữa thuốc và các thể đột biến của protease HIV-1.

Toàn bộ file dữ liệu chạy máy được để ở đây.

Bộ sưu tập từ điển chuyên ngành 5 (32)

Bộ sưu tập này có khoảng 100 file từ điển. Mình để chế độ tự do chỉnh sửa để ai có cuốn nào mới thì có thể đóng góp. Mình ưu tiên từ điển hoặc giáo trình nhập môn đại học để các bạn dịch nếu phải dịch một thuật ngữ ngoài chuyên ngành có thể hiểu thêm về nó.

Danh mục (bấm Ctrl+F để kiếm) :

  • Các ngôn ngữ khác
  • Các từ điển Tiếng Việt
  • Điện lạnh – Cơ khí – Thi công – Xây dựng
  • Điện tử – Tin học – Công nghệ thông tin
  • English – English dictionaries
  • Khoa học tự nhiên
  • Khoa học xã hội
  • Luật pháp
  • Môi trường – Năng lượng – Hạt nhân
  • Ô tô – Tàu bè – Máy bay – Vệ tinh
  • Thể thao – Âm nhạc – Mỹ thuật – Du lịch – Thời trang
  • Thương mại – Kinh tế – Kinh doanh
  • Tôn giáo
  • Y, dược
  • Chưa biết sắp vào đâu – chưa có thời gian sắp
  • Danh mục ngành nghề
  • Kinh nghiệm dịch – công cụ dịch
  • Danh mục các tài nguyên khác

Những thứ cần làm trong đây:

  • Sắp xếp lại các thư mục
  • Thống nhất cách đặt tên
  • Tạo bookmark và OCR

Link tải lên

Bộ sưu tập này được ra đời khi mình làm biên tập cho cuốn sách Nếu… thì?. Bạn cũng có thể xem thêm kinh nghiệm dịch thuật của mình.

Mình có ý tưởng xây dựng một trang web để mọi người đóng góp và đánh giá các cách dịch của các thuật ngữ, cách hoạt động tương tự như Reddit hoặc Stack Exchange. Tuy nhiên hiện tại mình không có thời gian nên cũng chưa thể làm việc nghiêm túc với ý tưởng đó. Tìm hiểu thêm →

Các bài viết khác trong blog:

Truyện cười vật lý 1 (1)

Một anh kỹ sư và một anh vật lý thuê chung một căn nhà. Một hôm, anh vật lý đi chơi, anh kỹ sư ở nhà ngủ. Nhà đột nhiên cháy to. Anh kỹ sư liền bật dậy, chộp ngay bình cứu hỏa, xịt cho đến khi lửa tắt. Sau đó anh yên tâm đi ngủ.

Ngày hôm sau, tới lượt anh kỹ sư đi chơi, anh vật lý ở nhà ngủ. Nhà lại cháy to tiếp. Anh vật lý chậm rãi đứng dậy, đến chỗ đám lửa ghi ghi chép chép tất cả các phương trình anh ta biết. Bài toán quá khó, anh vẫn chưa biết là mình có thể giải được nó chưa. Khi đang lơ đãng nhìn lên tường nhà, anh bỗng nhiên thấy cái bình cứu hỏa. Một tia chớp lóe sáng trong đầu anh, kết nối tất cả những gì anh biết về nó. Anh kết luận: tồn tại một nghiệm cho phương trình này. Lúc ấy, cuộc đời anh trở nên viên mãn, và anh yên tâm đi ngủ.