Giới thiệu người sáng lập

Categorized as Meta
Tác giả ngồi bên bờ sông
Tác giả ngồi bên bờ sông

Vì sao tôi lại làm Quả Cầu

Một câu hỏi tôi hay được hỏi là động lực nào khiến tôi lập ra dự án này. Để trả lời cần phải quay ngược lại vào thời điểm tôi đã học xong lớp 12 và bắt đầu suy nghĩ về việc chọn trường để học đại học. Tôi biết đây là một bước ngoặt trong cuộc đời mình, và tôi muốn tự hỏi rằng mình muốn làm gì trong đời. Tôi còn nhớ cái cảnh mình nằm trên giường và nhận ra những điều sau:

  • Tôi cảm thấy mình là một người may mắn khi có một tuổi thơ được phát triển lành mạnh. Nhiều người không được như vậy. Tôi mong những sự bất hạnh đó sẽ chấm dứt
  • Tôi muốn bảo vệ sự tò mò của mình, muốn thực hành nó triệt để. Tôi mong rằng những người đã đánh mất nó sẽ thấy lại được giá trị của nó
  • Tôi biết không phải là không có những người cũng muốn làm những điều ở trên, nhưng sau bao nhiêu năm rồi mà những vấn đề đó vẫn còn tồn tại, nghĩa là có thể đang có một bế tắc ở đâu đó mà mọi người vẫn không giải quyết được. Có lẽ cần phải có một đột phá mới
  • Cái này nói riêng thôi, không nói trên đây =))

Thế nên tôi thử làm xem sao. Lần mò từ lúc đó đến nay cũng được 11 năm. Cái Quả Cầu này là kết quả của những gì tôi lần mò từ thời điểm đó.

Tôi muốn được một lần, đứng trên đỉnh của ngọn núi trí tuệ. Nhìn xuống dưới, không gian thật bao la, nhưng tất cả đều nằm gọn trong lòng bàn tay. Ngẩng lên cao, khoảng cách thật diệu vợi, nhưng qua kẽ tay là một bầu trời đầy sao.

Hướng tiếp cận

Hướng tiếp cận của tôi là tâm lý học nhận thức (cognitive psychology). Đây là bộ môn nghiên cứu các quá trình trong hoạt động nhận thức của con người như chú ý, ghi nhớ, giải quyết vấn đề, xử lý ngôn ngữ. Tôi cho rằng khung lý thuyết này có thể là chìa khoá cho những sự bế tắc ở trên. Bạn có thể đọc thêm về ý tưởng này của tôi ở bài Hiện tượng đồng âm khác nghĩa, đồng nghĩa khác âm, và đảo nghĩa trong quá trình hình thành niềm tin.

Những giá trị tôi muốn hướng đến

Tò mò

Sự tò mò đem đến cho ta những góc nhìn ta không hề nghĩ đến. Người tò mò luôn đặt ra câu hỏi cho những câu trả lời, lấy việc đặt câu hỏi làm niềm vui. Nhờ có sự tò mò, mà ta có thể đi đến được những giới hạn của sự khả thể. Bằng cách đặt những quy tắc và quan điểm đạo đức vào những tình huống ngặt nghèo nhất. Có một câu nói không rõ tác giả trôi nổi trên internet mà tôi rất lấy làm tâm đắc: “Hãy luôn đi quá xa, bởi đó là nơi bạn sẽ tìm thấy sự thật.”

Nhưng sự tò mò không chỉ dừng lại ở việc khám phá cái mới lạ. Nó còn là để cắt đứt nỗi sợ của mình. Vì sự sợ hãi đến từ sự vô tri. Và sự hiểu biết không chỉ để biết đâu là điều đúng nên làm và đâu là điều có hại không nên làm, mà còn là để xử lý những tình huống mà điều đúng này mâu thuẫn với điều đúng khác, điều nên làm này mâu thuẫn với điều nên làm khác. Chúng ta không chỉ sợ những thứ gây hại cho mình, mà còn sợ điều mình làm sẽ gây hại cho người khác. Sự tò mò sẽ giúp ta lách được vào khe cửa hẹp.

Khi một người bắt đầu tò mò, nỗi sợ của họ được chuyển hoá. Ta không cần phải gom hết lòng can đảm để chiến đấu với nỗi sợ nữa, vì nỗi sợ sẽ tự động tan biến. Tùy vào từng thời điểm, mà sự tò mò sẽ làm cho tâm trí ta trở nên tĩnh lặng, hoặc đem đến cho ta một niềm vui ấm áp. Lúc đó ta không còn phải chật vật chọn lựa giữa làm điều đúng này hay làm điều đúng kia nữa, mà chỉ làm nó vì VUI mà thôi. Mà chính việc không quan tâm liệu nó có đúng hay không, có nên làm hay không lại hóa ra là điều đúng đắn nhất và nên làm nhất.

Thong thả, thanh thản

Dạo gần đây nhiều người hay nói là hãy luôn có chính kiến, hãy giữ một cái đầu biết phản tư, chứ đừng đi theo đám đông. Điều đó là tốt, nhưng tôi nghĩ làm vậy thật nặng nhọc. Chưa kể, nó còn tiềm tàng một vài mâu thuẫn tinh tế, mà nếu một người phản tư triệt để có lẽ cũng sẽ nhận ra. Làm sao mà có thể vừa phản tư vừa giữ chính kiến được? Tôi nghĩ, cách tốt nhất để không bị cuốn theo đám đông, và lách ra khỏi cái mâu thuẫn đó, là có được sự thong thả. Làm ngược lại với thôi thúc của bản thân; đó chính là bí quyết của sự thong thả.

Cũng dạo gần đây nhiều người hay nói về khoan dung. Khoan dung là sự đồng cảm với người gây hại (giả như họ gây hại thật, chứ không phải là mình nghĩ là họ gây hại), nhẹ nhàng với họ, để từ đó có thể cảm hoá được họ, để từ đó họ có thể tự mình hiểu được tại sao điều đó là sai, theo cách của chính họ. Sự tử tế có lẽ bắt đầu từ sự khoan dung. Nhưng sự khoan dung không chỉ là tha thứ cho tha nhân, mà còn là tha thứ với bản thân. Phải tự tha thứ được cho mình, thì mới có thể tha thứ được cho người khác. Thế nên tôi nghĩ để có thể đạt được sự khoan dung, chúng ta cần hướng đến sự thanh thản.

Khoáng đạt

Tương tự, nhiều người cũng hay nói về việc đặt lòng tin vào người khác. Nhưng tôi nghĩ hay hơn cả là trở thành người khoáng đạt. Nhờ có khoáng đạt, mà đứng trước mọi sự bế tắc ta vẫn có thể phởn phơ nổi lềnh phềnh, không cảm thấy điều đó đụng chạm gì tới mình. Và với những ai không tử tế với mình, ta vẫn có thể mỉm cười trìu mến với họ, và trao cho họ cơ hội để học cách khoan dung. Nó mở đường để ta dám đặt lòng tin vào những người thực sự không đáng tin, thấy được điều xinh đẹp trong những thứ xấu xa, và điều thú vị trong những thứ vô ích. Kể cả khi ta biết rằng một tổn thất nào đó sẽ xảy ra nếu mình không cẩn thận, thì ta vẫn cứ để yên cho mọi chuyện tự diễn biến. Không chỉ vì sự tổn thất ấy xứng đáng được diễn ra (điều đó nằm ở trong phạm trù của sự thong thả và thanh thản), mà còn là vì thật thú vị khi nhìn thấy điều đó xảy ra. Nên ở trên phương diện này, sự khoáng đạt tương tự với sự tò mò.

Tối ưu

Xem chi tiết ở bài: Sự tối ưu hoá trong vũ trụ

Ban đêm, đừng ngủ. Hãy khoác một chiếc áo, xỏ chân vào dép, rồi bước ra ngoài sân. Bạn sẽ thấy những suy nghĩ của mình vang vọng khắp đất trời.

Khi một người đã chịu nhiều nỗi đau đến mức một ngày họ bàng hoàng kết luận rằng họ không còn khả năng để hy vọng thêm một lần nào nữa rồi, thì toàn bộ thế giới xung quanh họ sẽ rùng rùng biến đổi. Một khi họ đã học được rằng mình hoàn toàn bất lực để thay đổi tình hình, thì kèm theo đó họ cũng sẽ có những niềm tin mới để hợp lý hóa sự cam phận của mình. Những niềm tin mới này - tuy gây hại - nhưng lại rất logic, khiến cho họ không những không có động lực để thay đổi, mà còn có động lực để không thay đổi.

Đã có hằng hà sa số những bài viết giải thích những ngộ nhận phổ biến, và cũng đã có hằng hà sa số những dự án thay đổi nhận thức cộng đồng. Nhưng cuộc sống đã cho họ quá đủ trải nghiệm rồi nên họ mới thành ra như thế. Giờ muốn họ thực sự suy nghĩ điều ngược lại thì cần cho họ một sự trải nghiệm mới nhiều gấp đôi, gấp ba. Nên nếu chỉ dừng ở việc hy vọng cái hiểu đúng sẽ đủ khả năng cạnh tranh với cái hiểu sai, còn bản thân những thứ đang dung dưỡng cái sai thì không bị đả động đến, thì chỉ là chữa phần ngọn chứ không phải phần gốc.

Nhưng liệu ai sẽ là người đem lại trải nghiệm nhiều gấp đôi, gấp ba cho họ, khi xã hội vẫn hằng ngày có những ví dụ để tiếp tục khẳng định niềm tin tiêu cực đấy? Tại sao lại phải trông chờ vào những thứ ngẫu nhiên, khi ta hoàn toàn có thể tạo ra môi trường phù hợp cho họ? Và nếu không ta thì ai, khi ta mới là người hiểu rõ họ nhất và nhiều động lực nhất để giúp họ?

Nếu trong tâm trí bạn cũng có một người mà bạn rất muốn giúp họ thay đổi nhưng cảm thấy bế tắc, chúng tôi muốn mời bạn gia nhập Mạng lưới người thân, bạn bè của người có niềm tin tiêu cực để phối hợp cùng những người bạn khác. Đây là các hoạt động của nhóm:

1

Hỗ trợ 1-1 cho thành viên

2

Thảo luận các kiến thức liên quan đến sự tác động

3

Thành lập một cơ sở dữ liệu những người có tiềm năng và sẵn sàng trợ giúp nhau tác động đến cá nhân và cộng đồng người có niềm tin tiêu cực

Bạn thấy bài viết này thế nào?

Bấm sao để đánh giá nha!

Đánh giá trung bình: 0 / 5. Số lượt đánh giá: 0

Nếu bạn thấy bài này hữu ích

Bạn bè bạn cũng có thể thấy nó hữu ích

Mình rất tiếc nếu bạn thấy bài không có giá trị

Xin hãy nói cho mình biết phải cải thiện ở đâu

Leave a Reply