Tìm người đồng hành: cùng hợp lực xóa bỏ sự bất lực

Categorized as Meta Tagged
90846186_10158115884677505_4861959582445993984_n

Xin mời bạn xem bài này trước: Lời mời thử nghiệm kế hoạch thay đổi niềm tin người có niềm tin tiêu cực.

Đây là Facebook của một người bạn mình muốn tác động. Hiện tại thì bạn ấy đang:

  • nuông chiều bản thân không biết khi nào sẽ dừng
  • tin rằng mình sẽ không bao giờ thoát khỏi nỗi đau
  • thấy việc xem thường người khác là hợp lý
  • lảng tránh hoặc phớt lờ những câu hỏi về niềm tin bản thân

👉 Xem thêm: Khi nào sự tác động là cần thiết?

Ngoài ra, bạn ấy có dấu hiệu của một loại rối loạn tâm lý rất khó chữa tên là Rối loạn nhân cách tâm trạng không ổn định. Mình tin là trong thâm tâm bạn ấy luôn muốn một cuộc sống tốt hơn hiện giờ.

Hiện tại bạn ấy đang xem thường mình, và lời nói của mình dù đúng cũng sẽ bị phớt lờ hoặc mỉa mai.

Thông tin khác:

  • Là tác giả tập thơ Dấu vết thiên di
  • Có nhiều mối quan hệ với dân mỹ thuật, văn học, thời trang, trang trí nội thất
  • Học sinh khóa 06-09 trường cấp 3 Yên Hòa, Hà Nội
  • Hiện đang sống tại TP.HCM

Nếu bạn cảm thấy có vấn đề với những khẳng định ở trên, mời bạn đọc phần FAQ ở dưới.

Tôi sẽ cần làm những gì?

Để có thể giúp Ngọc xây dựng được nội lực của bản thân và thay đổi những niềm tin sai, chúng ta cần cho Ngọc thấy mâu thuẫn ở niềm tin của mình. Mà muốn làm được như vậy, chúng ta cần phải làm cho môi trường xung quanh Ngọc thay đổi trước. Chúng ta sẽ có hai chiến lược chính:

  1. Giúp bạn bè của Ngọc nhận thức được rằng không thể để Ngọc mãi như vậy được
  2. Lan tỏa khái niệm sự bất lực học được ở cộng đồng xung quanh Ngọc

Thuật ngữ chuyên môn của ngành công tác xã hội cho chiến lược 1 là tuyên truyền vận động, chiến lược 2 là nâng cao nhận thức cộng đồng.

Chiến lược 1: Giúp bạn bè của Ngọc nhận thức được rằng không thể để Ngọc mãi như vậy được

Bước 1: Xác định những người trung gian có thể giúp chúng ta

Bạn hãy vào Facebook của Ngọc và xác định những người trung gian mà bạn cảm thấy thoải mái nói chuyện và có thể hứng thú với sứ mệnh của dự án Quả Cầu nói chung, hoặc dự án giúp Ngọc nói riêng. Nếu không có một người như vậy bạn có thể thay bằng danh sách bạn bè Facebook Quả Cầu.

Bước 2: Tạo sự chú ý và quan tâm của họ

Bạn hãy tạo sự chú ý và quan tâm của họ bằng việc chia sẻ khái niệm bất lực học được (hoặc các bài viết khác bạn thấy hay) lên tường hoặc nhắn riêng cho họ.

Lưu ý: tránh nói về Ngọc vào lúc này. Nói quá sớm sẽ có thể làm họ hiểu sai vấn đề. Bạn cần phải biết họ có suy nghĩ thế nào trước khi bạn đặt vấn đề cho họ.

Bước 3: Tìm hiểu những lý do khiến cho họ không cảm thấy nên can thiệp

Hãy hỏi họ những câu hỏi sau:

Khảo sát quan điểm về sự tác động (ngắn)
Trong trường hợp sau đây, điều gì ở một người có thể khiến bạn cảm thấy họ cần phải được tác động, và nếu không ai làm thì là mọi người đang vô tình làm hại họ?
Nếu có một người có những điều mà bạn đã chọn ở câu 1, đâu là lý do khiến bạn chưa muốn tác động?
Tưởng tượng rằng trong tương lai bạn có những vấn đề mà bạn đã chọn ở câu 1. Bạn hiểu rằng để không còn như vậy nữa thì cần có sự tác động từ bên ngoài. Giả sử rằng không có cách nào khác để tác động ngoại trừ việc làm ngược với những gì bạn muốn. Bạn sẽ chọn điều gì?

Bước 4: Mời họ cùng đồng hành

Sau đó, nếu họ đồng ý là những câu trả lời đó giải đáp được lo lắng của họ, hãy hỏi họ tiếp là nếu có một dự án muốn xây dựng một con đường để có thể chủ động thay đổi môi trường sống của họ một cách tự nhiên mà không quá gian lao thì họ có muốn giúp đỡ không? Nếu họ muốn, hãy làm cầu nối cho mình.

Vậy là xong! Mình nghĩ việc này không khó khăn, và cũng chỉ tốn một buổi trò chuyện mà thôi. Hai bạn cũng sẽ hiểu nhau hơn. Hãy liên hệ mình nếu bạn gặp khó khăn.

Nếu họ nhất quyết cảm thấy chuyện này sẽ không thể đạt được mặc dù họ không đưa ra được lý do hợp lý, thì rất có thể đây chính là những người đã học được rằng không thể làm được gì hơn trong tình trạng này. Hãy để cho họ thời gian suy nghĩ.

Chiến lược 2: Lan tỏa khái niệm sự bất lực học được ở cộng đồng xung quanh Ngọc

Do Ngọc có nhiều mối quan hệ với những người làm trong lĩnh vực mỹ thuật, văn học, thời trang, trang trí nội thất, nên chúng ta cũng sẽ lan tỏa khái niệm này trong nhóm cộng đồng này. Công việc này đơn giản hơn

Bước 1: Xác định những người trung gian có thể giúp chúng ta

Bạn xem trong các mối quan hệ của bạn ai là người có hứng thú với nghệ thuật hoặc các ngành kích thích các giác quan (mỹ thuật, văn học, âm nhạc, nhiếp ảnh, thời trang, trang trí nội thất, v.v.). Nếu không có một người như vậy bạn có thể thay bằng danh sách bạn bè Facebook Quả Cầu.

Bước 2: Mời họ đọc các bài viết về bất lực học được trong ngành của họ

Tất cả các lĩnh vực đó đều xoay quanh hai điều: cảm xúc và cái đẹp. Chuyện gì sẽ xảy ra khi chúng kết hợp với bất lực học được? Hãy nhờ họ đọc các bài sau đây:

Thật ra mà nói, không phải ai cũng cảm thấy các bài viết là quan trọng. Tức là họ không phản đối, nhưng họ không thấy nó giúp giải quyết được vấn đề họ đang theo đuổi. Như chính các bài viết đã chỉ ra, không theo đuổi cái đẹp thì không phải là người làm nghệ thuật, và không theo đuổi sự kích thích các giác quan thì không phải là người làm trong ngành kích thích các giác quan. Họ có thể đồng ý sự khỏe mạnh (well-being) là quan trọng, nhưng đó không phải là thứ quan trọng nhất với họ. Chúng ta chỉ cần giới thiệu cho họ biết là được. Việc đào sâu vấn đề đến mức họ không chia sẻ không được sẽ nằm ở giai đoạn 2 của dự án.

Kết quả cần đạt được

Đây là những điều mình muốn Ngọc đạt được:

  • Không còn cảm thấy mình đã chết. Thấy rằng không có gì là bất khả thi
    Người không nghĩ ra giải pháp và có trong mình nhiều quan niệm sai thì sẽ thấy bất lực. Còn người có một chương trình hành động và luôn nghi vấn niềm tin của bản thân thì sẽ không bất lực.
     
  • Học được khả năng kiểm soát được cảm xúc. Không còn cảm thấy trống rỗng
    Ngọc nhận thức được rằng khi tức giận mình sẽ cay độc với người khác, nhưng lại không thể làm gì để kiềm chế được nó. Một phần là vì Ngọc luôn quan niệm rằng cảm xúc là vô tư nhất. Điều này thật ra là sai.
  • Hiểu rằng mọi kết luận của mình đều cần được kiểm chứng
    Ví dụ, nếu Ngọc muốn nói ai là ảo tưởng thì cần cho thấy tại sao điều họ làm là không khả thi. Nếu không đưa ra được lý do hợp lý thì cần dũng cảm hoài nghi niềm tin của mình.
  • Nói được, làm được
    Có những yêu cầu của Ngọc rất hợp lý, nhưng trước khi yêu cầu người khác làm như vậy, trước hết hãy tự làm cho mình trước
     
  • Cảm thấy có trách nhiệm với những gì mình đã gây ra với người khác
    Ngọc không cần cảm thấy đau đớn hay dằn vặt về những gì mình đã làm – chúng ta cần phải biết tha thứ cho chính bản thân mình. Nhưng những gì mình đã gây ra thì cần có trách nhiệm khắc phục.

FAQ

Những gì Ngọc đăng trên Facebook rất đẹp và rất tình cảm, nên sẽ có cảm giác bạn ấy đang có cuộc sống hạnh phúc. Nhưng thực chất nếu tìm hiểu kỹ sẽ thấy Ngọc luôn nói về bản thân như một người đã chết, và tâm hồn thì lạnh lẽo và khô khốc.

Cái thế khó của một người dẫn đường là họ sẽ luôn bị hiểu nhầm. Khi ta trân trọng người khác tuyệt đối, họ sẽ thấy ta là người áp đặt. Không một người nào quan tâm đến bạn mình mà lại muốn ép buộc gì cả, nên khi một người phải làm như vậy, nghĩa là họ thấy rằng việc đi thầm lặng bên cạnh là đang làm tình hình tệ hơn. Xung quanh Ngọc là rất nhiều bạn bè, nhưng có vẻ như họ cũng không thể làm được gì hơn cho Ngọc. Ngọc vẫn đang chơi vơi, và những người xung quanh không thể trở thành điểm tựa đáng tin cậy của Ngọc.

Ngọc là người thông minh. Bạn ấy thừa sức biết những gì mình đang làm có hại cho bản thân, và nếu có động lực thì bạn ấy sẽ giải quyết ngay trong một nốt nhạc. Bạn ấy chưa thay đổi vì chưa thể đảm bảo được là sự thay đổi có thể đem lại sự khả quan nào. Đã nhiều lần bạn ấy cố gắng, nhưng mỗi lần là đều nhận thêm một cơn đau. Nên bạn ấy bây giờ thà không cố gắng, còn hơn cố gắng mà lại chịu đau.

Ngọc nói đi nói lại là thứ Ngọc cần là một con người có hiểu biết. Chỉ cần một người như vậy xuất hiện thì Ngọc sẽ tự động thay đổi. Còn từ giờ cho đến lúc đó Ngọc nhất quyết không bao giờ thay đổi.

Do Ngọc luôn xem mình là đứa vô dụng, không đáng để quan tâm, nên mình có nói gì cũng sẽ bị phớt lờ. Nhưng đó là vì Ngọc có những niềm tin sai.

Ngọc là một con người đặc biệt, và để có thể thấy được con người chân thật của bạn ấy cần phải có vô số khoảng khắc chạm vào tâm hồn nhau. Mình nghĩ mình hiểu bạn ấy nhiều hơn những người khác, thậm chí là chính bạn ấy. Phải là một người vô cùng trân trọng bạn ấy mới có thể nói ra được những điều này.

Tất nhiên, hoàn toàn có thể là mình sai. Nhưng nếu vậy thì cả hai cần một buổi nói chuyện thẳng thắn để hiểu nhau rõ hơn. Mình cũng chỉ cần có thế.

Mình đang ở trong một thế lưỡng nan mà giới chuyên môn gọi là mối quan hệ song đôi. Nếu bạn muốn biết thêm câu chuyện của tụi mình, bạn có thể đọc hai bài viết sau:

Mọi chi tiết xin liên hệ:

🍀 Email: lyminhnhat911@gmail.com
🍀 SĐT: 091 221 4006
🍀 Facebook: Quả Cầu

Nếu bạn có hứng thú, mình cũng sẽ thêm bạn vào nhóm chat các bạn cũng muốn tham gia thử nghiệm này.

Mình hy vọng điều này dễ dàng với bạn. Cám ơn bạn đã dành thời gian đọc bài viết.

Khi một người đã chịu nhiều nỗi đau đến mức một ngày họ bàng hoàng kết luận rằng họ không còn khả năng để hy vọng thêm một lần nào nữa rồi, thì toàn bộ thế giới xung quanh họ sẽ rùng rùng biến đổi. Một khi họ đã học được rằng mình hoàn toàn bất lực để thay đổi tình hình, thì kèm theo đó họ cũng sẽ có những niềm tin mới để hợp lý hóa sự cam phận của mình. Những niềm tin mới này - tuy gây hại - nhưng lại rất logic, khiến cho họ không những không có động lực để thay đổi, mà còn có động lực để không thay đổi.

Đã có hằng hà sa số những bài viết giải thích những ngộ nhận phổ biến, và cũng đã có hằng hà sa số những dự án thay đổi nhận thức cộng đồng. Nhưng cuộc sống đã cho họ quá đủ trải nghiệm rồi nên họ mới thành ra như thế. Giờ muốn họ thực sự suy nghĩ điều ngược lại thì cần cho họ một sự trải nghiệm mới nhiều gấp đôi, gấp ba. Nên nếu chỉ dừng ở việc hy vọng cái hiểu đúng sẽ đủ khả năng cạnh tranh với cái hiểu sai, còn bản thân những thứ đang dung dưỡng cái sai thì không bị đả động đến, thì chỉ là chữa phần ngọn chứ không phải phần gốc.

Nhưng liệu ai sẽ là người đem lại trải nghiệm nhiều gấp đôi, gấp ba cho họ, khi xã hội vẫn hằng ngày có những ví dụ để tiếp tục khẳng định niềm tin tiêu cực đấy? Tại sao lại phải trông chờ vào những thứ ngẫu nhiên, khi ta hoàn toàn có thể tạo ra môi trường phù hợp cho họ? Và nếu không ta thì ai, khi ta mới là người hiểu rõ họ nhất và nhiều động lực nhất để giúp họ?

Nếu trong tâm trí bạn cũng có một người mà bạn rất muốn giúp họ thay đổi nhưng cảm thấy bế tắc, chúng tôi muốn mời bạn gia nhập Mạng lưới hỗ trợ người thân, bạn bè thay đổi niềm tin tiêu cực để phối hợp cùng những người bạn khác. Trong nhóm chúng ta sẽ cùng nhau thảo luận những vấn đề như:

  • Bạn có đủ sẵn sàng cho việc thay đổi người khác hay không? Liệu niềm tin đó có thực sự cần thay đổi hay không? Liệu cứ để yên thì họ cũng sẽ tự tốt hơn hay không?
  • Liệu sự tác động có vi phạm sự tự chủ của họ không? Tại sao mặc dù quan điểm của họ làm tổn thương bản thân và người khác nhưng họ vẫn có những quyền để bảo vệ quan điểm đó?
  • Làm sao chúng ta có thể phối hợp ăn ý, nhuần nhuyễn để có thể tiếp cận họ và những người có nhiều ảnh hưởng đến họ một cách nhẹ nhàng và hiệu quả nhất? Làm sao để vượt qua những vòng vo của ngôn ngữ, tưởng như bất đồng sâu sắc nhưng thật ra đều đang ngầm đồng ý với nhau?
Thỉnh thoảng chúng ta cũng sẽ tổ chức một số buổi nói chuyện và mời những chuyên gia trong những lĩnh vực liên quan như nhân quyền, tâm lý học, phát triển cộng đồng để cùng nâng cao hiểu biết.

Bạn thấy bài viết này thế nào?

Bấm sao để đánh giá nha!

Đánh giá trung bình: 0 / 5. Số lượt đánh giá: 0

Nếu bạn thấy bài này hữu ích

Bạn bè bạn cũng có thể thấy nó hữu ích

Mình rất tiếc nếu bạn thấy bài không có giá trị

Xin hãy nói cho mình biết phải cải thiện ở đâu

Leave a Reply